Zondagsrust en godsdienstoefeningen

“Gedenk de sabbatdag, dat gij die heiligt; zes dagen zult gij arbeiden en al uw werk doen; maar de zevende dag is de sabbat van de HERE, uw God; dan zult gij geen werk doen, gij noch uw zoon, noch uw dochter, noch uw dienstknecht, noch uw dienstmaagd, noch uw vee, noch de vreemdeling die in uw steden woont. Want in zes dagen heeft de HERE de hemel en aarde gemaakt, de zee en al wat daarin is, en Hij rustte op de zevende dag; daarom zegende de HERE de sabbatdag en heiligde die.” (Exodus 20: 8-11)

De gemeente moet de rust en orde waarborgen in de nabijheid van plaatsen waar godsdienstige of andere wettelijk geoorloofde samenkomsten worden gehouden. Zij benut alle mogelijkheden om de zondagsrust en een ongestoorde kerkgang te waarborgen. Aan evenementen die deze rust dreigen te verstoren onthoudt het gemeentebestuur - binnen de grenzen van de wet - zijn medewerking.

De overheid zorgt ervoor dat de kerk haar taak in de verkondiging van het evangelie in volle vrijheid kan verrichten.

Waar het gaat om de zondagsrust is de Zondagswet één van de belangrijkste wetten waarmee het gemeentebestuur rekening moet houden. De positieve kant van deze wet is dat het volgens artikel 2 verboden is op zondag in de nabijheid van kerken of andere gebouwen die voor de openbare eredienst in gebruik zijn, zonder strikte noodzaak gerucht te verwekken waardoor de godsdienstoefening wordt gehinderd. De burgemeester treft maatregelen om te voorkomen dat op zondag door het verkeer op land- en waterwegen in de nabijheid van kerken of andere gebouwen voor de openbare eredienst meer hinderlijk gerucht wordt veroorzaakt dan redelijkerwijs onvermijdelijk is. Ook is het volgens artikel 3 verboden op zondag zonder strikte noodzaak gerucht te verwekken dat op een afstand van meer dan 200 meter hoorbaar is. Dit geldt niet voor geoorloofde samenkomsten tot het belijden van godsdienst of levensovertuiging, vergaderingen en betogingen als bedoeld in de Wet Openbare Manifestaties. De burgemeester kan voor de tijd na 13.00 uur ontheffing verlenen.
Het is ook verboden op zondag voor 13.00 uur openbare vermakelijkheden (ook hiervan kan de burgemeester ontheffing verlenen) of optochten en bijeenkomsten op openbare plaatsen te houden (met uitzondering van godsdienstige samenkomsten en van wandeltochten zonder muziek). Het is belangrijk om als gemeenteraad werk te maken van regels met betrekking tot de zondagsrust na 13.00 uur, omdat het anders snel gedaan kan zijn met zondagmiddagrust.
De negatievere kant van de Zondagswet is dat het het voeren van een verder gaand bijbels genormeerd beleid ten aanzien van de zondagsrust bemoeilijkt. Zo kan een gemeenteraad bijvoorbeeld formeel nauwelijks of geen regels stellen tegen sportbeoefening op zondag. Waar afspraken mogelijk zijn via informele weg moeten die uiteraard worden benut.
Een belangrijke zaak met betrekking tot de zondagsrust is het openstellen van winkels op zondag. Volgens de Winkeltijdenwet kan de gemeenteraad voor maximaal twaalf zon- en feestdagen ontheffing verlenen van het verbod tot openstelling. Voor toeristische gemeenten en gemeenten in grensstreken gelden afzonderlijke bepalingen, waardoor de winkels daar het hele jaar zelfs op zondag open kunnen zijn. In beide gevallen geeft de wet de gemeente echter nadrukkelijk de mogelijkheid tot ontheffing. Het is dus geen verplichting. De ChristenUnie zal er dan ook steeds op aandringen dat de gemeente geen gebruik maakt van de wettelijke mogelijkheden tot openstelling van winkels op zondag.

Nederland is feitelijk een multiculturele samenleving geworden, maar deze multiculturaliteit is daarmee nog geen norm geworden. De Nederlandse samenleving heeft een christelijk stempel. Dat komt bijvoorbeeld tot uitdrukking in de christelijke feestdagen en de bescherming van de zondagsrust. Het is van belang dit gemeenschappelijk erfgoed goed, maar met respect voor anders denkenden te onderhouden.