Geringe groei na Alpha-cursus
KAMPEN - De Alpha-cursus voor randleden en buitenkerkelijken, en de laagdrempelige Willow Creek-methode zijn vooral goed "in het mobiliseren van bestaande leden in plaats van het werven van nieuwe leden''. Tot deze voorlopige conclusie komt de Kamper godsdienstsocioloog dr. Erik Sengers.
Sengers doet dit op basis van een onderzoek waarvan de uitkomsten zijn gepubliceerd in het Bulletin voor Gemeentegroei. Daarbij keek hij naar de 211 gemeenten waar een Alpha-cursus is gehouden. Ook keek hij naar de ruim honderd gemeenten waar het gemeentemodel Willow Creek geheel of gedeeltelijk wordt toegepast. Verder betrok hij andere modellen - zoals dat van de 'gemeente als herberg' - bij zijn onderzoek.
Van de 211 aangeschreven Alpha-gemeenten reageerden er 108. Sinds 1995 deden er in die gemeenten 8.300 mensen mee aan de cursus. "Echt succesvol zijn de gemeenten niet'', aldus Sengers, die onderzoeker is van de protestantse Theologische Universiteit in Kampen. Ongeveer de helft van de gemeenten die reageerden kent groei, de andere helft afname van het ledental. Verder viel het hem op dat rooms-katholieke Alpha-parochies over het algemeen wel een hoger kerkbezoek hadden dan het gemiddelde in hun regio.
'Willow Creek' is vernoemd naar een gemeente in Chicago die het werken met kleine kerngroepen invoerde, evenals laagdrempelige kerkdiensten. Honderd gemeenten uit allerlei kerkgenootschappen zijn lid van Willow Creek Nederland. Ongeveer twintig procent van de PKN-gemeenten maakt gebruik van de diensten van Willow Creek.
Het verbaasde Sengers dat de tien Willow Creek-gemeenten binnen de Protestantse Kerk "geen duidelijke groeiers zijn''. Ongeveer de helft van deze gemeenten groeit, de andere helft vertoont een afname in ledental.
Overigens, met betrekking tot de groeiers durft de onderzoeker niet te beweren: omdat een gemeente een Alpha-cursus aanbiedt of omdat ze lid is van Willow Creek, groeit ze. Sengers: "Veel meer factoren bepalen groei en verval van een gemeente'', zoals de binnenkomst van leden uit zustergemeenten of verhuizingen.
Oorzaken
Sengers noemt een aantal mogelijke verklaring voor de geringe groei in Alpha- en Willow Creek-gemeenten. Zo denkt hij dat de verwereldlijking in Nederland te sterk kan zijn. Zo van: "Kerken kunnen proberen wat ze willen, maar leden verliezen ze toch!'' Ook worden mogelijk de methoden van Alpha en Willow Creek niet goed toegepast. Zo is hem gebleken dat niet alle gemeenten het concept van Willow Creek, bijvoorbeeld zoekersdiensten, in zijn geheel toepassen. Ook ziet hij dat de Alpha-cursus vaak een slecht vervolg krijgt. Tenslotte kan het zijn dat de modellen, sterk Amerikaans beïnvloed, in Nederland níet werken.
Verstarring
In een commentaar op het onderzoek zegt hoofdredacteur ds. Bram Krol van Bulletin voor Gemeentegroei dat de tegenvallende groei ook een gevolg is van verstarring bij bestaande gemeenten. Zij hebben "angst om maatregelen te nemen, om mensen uit functies te ontheffen of het lidmaatschap te ontnemen, als hun gedrag, leer of werk niet deugt. Een kerk die geen mensen of meningen durft af te wijzen (mits op juiste gronden), heeft de strijd voor een groot deel al verloren!''
Krol bepleit daartegenover een duidelijke koers, een vaste stijl en een heldere leer. Hij heeft ontdekt "dat gemeenten met een grote mate aan identiteit en zelfrespect, ook iets 'hards' hebben.'' Dat brengt volgens hem geen ellende, "maar juist eensgezindheid en een heldere koers''.
Bron: Nederlands Dagblad
