Diplomatieke paus reist wereld rond
Johannes Paulus II stond bekend als een reispaus.
Hij vloog de hele wereld rond om gelovigen en wereldleiders te ontmoeten.
Direct in het eerste jaar van zijn verkiezing reist Johannes Paulus al meer dan
al zijn voorgangers bij elkaar. Het beeld van de paus die de grond kust na het
afdalen van de vliegtuigtrap wordt een veelvuldig terugkerend ritueel.
De boodschap is duidelijk: Johannes Paulus wil contact houden met de wereld.
Niet alleen met gelovigen, maar ook met internationale politici. De paus toont
zich een geslepen diplomaat en bedeelt zichzelf een rol toe op het politieke
wereldtoneel.
Voorzichtig
Eén van de eerste
landen die de paus bezoekt, is zijn geboorteland, dat in 1980 aan de rand van
een politieke crisis verkeert. Op de Lenin-werf in Danzig ontstaat de beweging
Solidariteit, aangevoerd door Lech Walesa. Die beweging zet zich in voor een 'grotere
vrijheid' en pleit voor de afschaffing van het communisme. De paus en Walesa
kunnen het zeer goed met elkaar vinden, maar Johannes Paulus moet wel
voorzichtig zijn met openlijke steun.
Verzoening
Een andere missie
van de paus is religieuze verzoening. De katholieke kerk en het jodendom
bijvoorbeeld hebben altijd op gespannen voet gestaan met elkaar. De paus vindt
dat daar een einde aan moet komen. Het hoogtepunt van die verzoenende houding
wordt gevormd door het bezoek van de paus aan Israël in 2000.
Arafat
Tijdens deze beroemde reis bezoekt de paus
ook de Palestijnse leider Yasser Arafat en benadrukt hij dat de katholieke kerk
voor een onafhankelijke Palestijnse staat is. Dat het hem toch lukt door beide
partijen gerespecteerd te worden, toont wederom zijn verfijnde diplomatie aan.
Strategie
Hij maakte
veelvuldig gebruik van het steeds machtiger wordende medium televisie, maar ook
van nieuwere media. Was het een uitgekiende strategie om de katholieke kerk
dichter bij de mensen te brengen of misschien zijn grote persoonlijke
geldingsdrang?
De paus liet zich in ieder geval veelvuldig filmen met grote en kleine
beroemdheden. Naast wereldleiders als Nelson Mandela en Kofi Annan was de paus
ook te zien aan de zijde van popsterren als Bob Dylan en Bono.
Digitaal
Hij opende een filiaal van het Vaticaan aan
de digitale snelweg, en hij begon op latere leeftijd zelfs een zangcarričre.
Zijn repertoire mag uiteraard geen
Hij wordt beschouwd
als iemand die heeft geprobeerd de kerk op het juiste pad te houden. Hij hield
zich verre van moderne zaken als het tot priester wijden van vrouwen of het
toestaan van bijvoorbeeld abortus.
Pontificaat
Een conservatief
kerkvorst, die er gedurende zijn hele 27-jarige pontificaat dezelfde onwrikbare
geloofsopvattingen op nahield. Bij zijn aantreden in 1978 treft hij een kerk aan
die nog steeds vol is van het Tweede Vaticaanse Concilie, de bijeenkomst van
katholieke hoogwaardigheidsbekleders begin jaren zestig.
Concilie
In die jaren heerste een zucht naar vernieuwing. Het concilie zet de deuren van
de kerk wagenwijd open. Als het pontificaat van Johannes Paulus begint, leeft de
geest daarvan nog steeds voort.
Normen en waarden
De nieuwe Paus blijkt een man te zijn met onwrikbare opvattingen en draait de
klok terug naar oude tijden. Johannes Paulus is iemand die meer op heeft met het
conservatieve deel van de kerk dan met de vernieuwers. Maar ook bij alle andere
maatschappelijke thema's houdt hij vast aan oude normen en waarden.
Taboe
Voorbehoedsmiddelen blijven taboe, abortus,
euthanasie, homoseksualiteit, met Johannes Paulus aan het bewind blijft de kerk
op al die terreinen onverzettelijk.
