Met het geloof is iets geks in Amerika. Een christen-democratische partij is ondenkbaar, en niet alleen omdat het land een tweepartijenstelsel kent. De scheiding tussen kerk en staat ligt goed vast in de heldere grondwet.

Er is geen ‘openbaar geloof’. De Verenigde Staten zijn per definitie multi-cultureel én multi-religieus. Overtuiging en geld -niet één God - spelen een hoofdrol in Washington.

Tegelijkertijd is er geen ontkomen aan de lieve Heer. Christelijk rechts, voorheen de 'moral majority', speelt een hoofdrol in de Republikeinse Partij. Ook de katholieke John Kerry gaat ter kerke en roept geregeld hulp van boven in. Bijna 90 procent aller Amerikanen noemt zich gelovig, een percentage dat alleen maar stijgt.

En nu heeft het Hooggerechtshof besloten dat het in orde is om jonge kinderen in de klas God Bless America te laten zeggen. Elke dag. Een atheïstische vader (ze zijn er) had een zaak aangespannen. Deze Michael Newdow uit Californië vond het absurd dat zijn dochter de Pledge of Allegiance moest uitspreken, een belofte van trouw aan het vaderland under God.

Hij verloor de zaak, maar niet omdat God op school binnen de grenzen van de Grondwet zou vallen. Het hof omzeilde de politiek explosieve zaak door Newdow als gescheiden parttime vader het recht op de aanklacht te ontzeggen. Hij had simpelweg geen zaak.

Er zullen vermoedelijk meer processen komen. Niet alleen atheïsten en agnosten verzetten zich tegen de kruistocht om God in het openbare leven te verankeren. Ook veel weldenkende gelovigen zijn het beu. Ze hebben gelijk. Vrije democratiën zijn per definitie seculier; geloof is een privé-aangelegeheid. Alles mag, niets hoeft. Dat is als leidraad voor het Nederlandse gedoogbeleid een ramp gebleken, maar in de scheiding van kerk en staat is het een waardevolle stelregel.

Gelukkig zijn er gekken als Roy Moore in Alabama, die de meeste weldenkende Amerikanen doen beseffen dat het wel leuk moet blijven. Deze rechter had de Tien Geboden, uitgehouwen in een brok graniet, pontificaal in zijn rechtsgebouw neergezet. Een hoger hof droeg hem op het gevaarte te verwijderen, Moore weigerde, de zaak kreeg veel aandacht en hordes zelfbenoemde kruisvaarders trokken zuidwaarts om Roys rock te verdedigen.

Het gelovige karakter gaat terug naar de eerste pelgrims, puriteinen die begin zeventiende eeuw vanuit Europa naar Amerika voeren en die we nu fundamentalistische protestanten zouden noemen. New Yorkers wijzen er graag op dat hun stad eerst New Amsterdam heette. Vandaar die vrijheid, tolerantie en ongelovige wildheid.

Kan zijn, maar Amerika is niet New York. In de rest van het land vochten de pioniers altijd biddend tegen de Native Americans, de elementen, wilde beesten en elkaar. De ‘stralende stad op de heuvel’, een verwijzing naar de bijbelse Bergrede die Amerikanen nogal eens gebruiken om hun eigen land en plek in de wereld te beschrijven, stamt ook uit die tijd. Amerika had een 'manifest destiny' - een gladheldere, religieus-geïnspireerde lotsbestemming.

Op de begrafenis van Ronald Reagan refereerde elke spreker eraan. Reagan hield van het beeld en zette de shining city tegenover het ‘rijk van het kwaad’. Bush is minder expliciet, al tekent ook hij Amerika als exact tegenbeeld van de ‘as van het kwaad’.

Overigens was Bush eerder dit jaar in goed gezelschap. De paus ontving de Amerikaanse president in het Vaticaan. Bij het afscheid zei de katholiek herder in soepel Engels: ‘God Bless America.’ Precies, zei Bush’ blik.

Diederik van Hoogstraten