agp news ][ overzicht 24 november

Het verbod om in tongentaal te bidden komt twee weken nadat president Loekasjenko "Europa’s meest repressieve godsdienstwet" ondertekende - de benaming is van het Keston Instituut in Oxford. Onder verwijzing naar de wet hebben de autoriteiten ds. Aleksandr Rskevich duidelijk gemaakt dat leden van zijn kerk "niet in tongentaal mogen bidden, maar alleen in het Russisch." De voorganger van de pinkstergemeente in Minsk vernam de nieuwe regels nadat hem door een ambtenaar was gevraagd de activiteiten van zijn kerk uit te leggen.

Een woordvoerder van de Unie van Pinkstergemeenten, een verband van 64 gemeenten in Wit-Rusland, vreest dat dergelijke incidenten zullen toenemen nu de wet afgelopen zaterdag officieel in werking is getreden. Zo heeft de pinksterpredikant Vasily Moskalenko uit Minsk gezegd dat buren hebben geklaagd over kleine bijeenkomsten. "De klachten begonnen nadat de nieuwe wet was aangenomen."

Ondertussen verzekert Aleksandr Kalinov van het Staatscomité voor Religieuze en Etnische Zaken dat "de wet de rechten van kleine godsdienstige groepen niet zal beschadigen. De legale status van reeds bestaande groepen zal niet verlaagd worden." Mensenrechtenwerkers hebben zo hun twijfels bij deze uitspraak. "Men heeft altijd gezegd dat de godsdienstwet geen terugwerkende kracht heeft, maar ik geloof dat deze nieuwe wet dat wel degelijk heeft", aldus Oleg Gulak van de mensenrechtenorganisatie Helsinki Comité.

Binnen de EU worden de ontwikkelingen in Wit-Rusland uiterst kritisch gevolgd. Begin vorige maand bracht een EU-delegatie bij de Wit-Russische minister van Buitenlandse Zaken haar bezorgdheid over de godsdienstwet naar voren. Op dit moment overweegt de EU stappen te ondernemen tegen de Wit-Russische regering. In een verklaring van afgelopen woensdag wordt het land de schending van de democratische standaard en de mensenrechten ten laste gelegd. De Britse nieuwszender BBC berichtte vrijdag dat de EU van plan is president Loekasjenko en de vijftig leden van zijn parlement te verbieden naar de EU en de kandidaat-lidstaten te reizen. Morgen zullen de EU-ministers van Buitenlandse Zaken over de maatregel beslissen. "Deze lijkt slechts een voorstel op de agenda van de ministers, maar correspondenten zeggen dat er een grote kans bestaat dat de maatregel van kracht wordt", aldus het Keston Instituut in Oxford.

De godsdienstwet werd door het Wit-Russische hogerhuis begin oktober aangenomen. President Loekasjenko zette 31 oktober zijn handtekening. Het kantoor van de president verklaarde toen dat de wet gericht zou zijn tegen de uitbreiding van "destructieve sekten en occultisme." Mensenrechtenorganisaties en kleine kerken spraken echter van "religieuze discriminatie."

In de wet is vastgelegd dat de Russisch-Orthodoxe Kerk de belangrijkste is in Wit-Rusland. De wet verbiedt verder elke niet-geregistreerde religieuze activiteit. Godsdienstige lectuur komt onder overheidstoezicht te staan, en aan mensen die niet in Wit-Rusland wonen, is het niet langer toegestaan religieuze organisaties te leiden. Het uitgeven van publicaties en het verzorgen van onderwijs worden beperkt tot geloofsrichtingen die meer dan tien geregistreerde gemeenten tellen, waarvan er ten minste één voor 1982 moet zijn geregistreerd.

Totnogtoe konden alleen hele gemeentes zich aansluiten bij Willow Creek. Volgens een woordvoerster van WCN zijn er momenteel rond de veertig van deze partnergemeentes in Nederland. "Maar uit berichten weten wij dat er zo'n tweehonderd gemeentes actief zijn met ons gedachtegoed.'' Zestig procent daarvan bestaat uit evangelische groeperingen. "De laatste tijd komt de groei echter vooral bij de traditionele kerken vandaan'', aldus de woordvoerster.

Voorop

In de praktijk blijkt dat predikanten en voorgangers nogal eens voorop lopen als het gaat om het doorvoeren van veranderingen. Niet zelden kunnen zij de rest van de gemeente niet overtuigen van het nut partnergemeente te worden. Daarom kunnen zij nu op persoonlijke titel lid worden, om zo toch gebruik te kunnen maken van allerlei materialen van Willow Creek. Tijdens de tweedaagse conferentie van WCN in Lelystad, die gisteren werd afgesloten, konden predikanten en voorgangers zich voor het eerst hiervoor opgeven.

Als lid (kosten: honderd euro per jaar) mogen zij meedoen met bemoedigings- en toerustingsbijeenkomsten van WCN, krijgen zij maandelijks cd's en videobanden uit Amerika toegezonden en krijgen zij korting op Willow Creek-boeken, -seminars en -conferenties.

Amsterdam University Press, de uitgeverij van de Universiteit van Amsterdam, concludeert dat op basis van een enquête die is gehouden onder 796 mensen. Voor de vragenlijst (met open en gesloten vragen) werd vooral gebruik gemaakt van afbeeldingen waarbij steeds naar de oorsprong werd gevraagd. Om de geënquêteerden het niet te makkelijk te maken, zaten er vragen tussen die niets te maken hadden met de Bijbel, maar waarvan de oorsprong in de Griekse of de Romeinse cultuur ligt.

In het algemeen weet ongeveer zeventig procent van de Nederlanders dergelijke culturele uitingen goed te herleiden. Positieve uitschieters waren een tekening van de Ark van Noach die 87 procent van de mensen herkende, de achtergrond van het Kerstfeest (91 procent) en de herkomst van de uitdrukking 'Wie zonder zonde is, werpe de eerste steen' uit een recent nummer van popgroep De Dijk. 93 procent wist dat het om een bijbelse uitspraak ging en driekwart van de ondervraagden wist ook wat ermee werd bedoeld.

Het schilderij van Rubens waarop Jezus van het kruis wordt gehaald, werd door 73 procent herkent. 68 procent herkenden de stenen tafelen met de Tien Geboden in een cartoon over Herman Heinsbroek. De gezegdes 'Zeven vetten en magere jaren', 'Abraham gezien hebben' en 'Een wet van Meden en Perzen' konden respectievelijk 70, 46 en 29 procent van de ondervraagden herleiden tot hun bijbelse oorsprong. In vergelijking met Kerst, scoorden Goede Vrijdag (48 procent) en Pinksteren (40 procent) laag wat bekendheid betreft.

Onzekerder

De oudere generaties (geboren tussen 1910 en 1969) antwoordden over het algemeen iets beter dan de jongere generatie (geboren na 1970). Jongeren zijn wel onzekerder over hun kennis. Bij sommige vragen werd gevraagd of men het antwoord zeker dacht te weten, een vermoeden had of het niet wist. De oudere generatie zei vaker het zeker te weten (vijftig procent) dan de jongeren (veertig procent). Verder scoorden mensen met een hogere opleiding beter.

Het onderzoek is uitgevoerd door marktonderzoeksbureau Motivaction en gisteren openbaar gemaakt. Het nauwkeurigheidsprecentage is 1,8 procent, wat betekent dat de uitkomsten in werkelijkheid 1,8 procent naar boven of beneden kunnen afwijken. De enquête is nog te maken via www.bijbelencultuur.nl.