Stichting De Hoop, het evangelisch centrum voor verslavingszorg en hulpverlening in Dordrecht, erkent dat verslaving op een hersenziekte lijkt. Maar om verslaafden alleen als slachtoffers te zien, gaat De Hoop een stap te ver. ,,We nemen schuld serieus.''
DORDRECHT - Is verslaving een keuze? Over die vraag ging gisteren een studiedag van Stichting De Hoop, het centrum voor evangelische verslavingszorg en hulpverlening in Dordrecht. De dag was bedoeld voor pastoraal werkers, voorgangers, predikanten en andere belangstellenden.
De opvatting dat verslaving een 'chronische hersenziekte' is, wordt in de hulpverlening breed gedragen. ,,Verslavingszorg is geestelijke gezondheidszorg geworden'', constateert Volkert van Petegem, sinds kort psychiater en eerste geneeskundige bij De Hoop.
Het is politiek gezien 'handig' dat verslavingszorg onder de ggz valt, zegt hij. Daardoor kan verslavingszorg uit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten worden betaald. Maar het heeft ook een nadeel, want als je verslaving een hersenziekte noemt, lijken de verslaafden slachtoffers te zijn. ,,Zo maak je de eigen verantwoordelijkheid nihil.'' Niet dat hij tegen verslaafden wil zeggen dat het hun eigen schuld is. ,,De waarheid ligt denk ik ergens in het midden.''
Verslaving aan alcohol, drugs en nicotine heeft alle kenmerken van een chronische hersenziekte, volgens verslavingspsychiater dr. Els Noorlander. Ze werkt bij het Delta Psychiatrisch Centrum in Poortugaal en was uitgenodigd op de studiemiddag om te vertellen hoe verslaving werkt. Verslavende middelen veranderen de hersenen definitief. Als je verslaafd bent aan een stof, 'schreeuwen' je hersenen erom. Afkicken is daardoor ontzettend moeilijk. ,,Als meer dan drie miljoen volkomen normale mensen er niet in slagen met roken te stoppen, kun je niet spreken van onwil'', stelt Noorlander.
Wie het wel lukt af te kicken, blijft jarenlang gevoelig voor het middel dat hij/zij heeft gebruikt. Wie na jaren weer een 'shotje', biertje of sigaretje neemt, is binnen de kortste keren terug bij af, omdat de hersenen onmiddellijk weer ingesteld raken op de stof. ,,Dat zijn fysiologische processen, die je bij ratten en muizen kunt aantonen. Het heeft niets met karakter te maken.''
Noorlander wil mensen niet gelijkstellen aan muizen. De meeste verslaafden gaan op een gegeven moment inzien dat ze een probleem hebben, al gaan daar doorgaans jaren overheen. Er zijn medicijnen ontwikkeld die de behoefte aan bepaalde verslavende middelen verminderen. Die helpen bij sommige mensen, maar lang niet bij iedereen, is uit Amerikaans onderzoek gebleken. Logisch, vindt Noorlander.
Ook andere factoren spelen een rol bij verslaving, zoals psychische factoren, psychiatrische, maatschappelijke en sociale. ,,Als je drinkt omdat je altijd ruzie hebt met je vrouw, helpen medicijnen tegen 'trekaanvallen' niet'', geeft ze als voorbeeld. Van Petegem vertelde gistermiddag dat De Hoop verslaving niet ziet als iets wat je overkomt, verslaving kan ook het gevolg zijn van onverantwoord gedrag. ,,We nemen schuld serieus.''
Het centrum voor evangelische
verslavingszorg en hulpverlening wil mensen ook nieuwe hoop geven.
Van Petegem voelt zich gesteund door prof. dr. Cor de Jong,
bijzonder hoogleraar verslaving en verslavingszorg aan de Radboud
Universiteit. De Jong meent dat het een van de taken van
therapeuten is om verslaafden hoop te bieden. Dit is precies wat
Stichting De Hoop al 31 jaar doet, volgens Van Petegem: ,,Wij
geloven dat ieder mens waardevol is voor God en dat genezing en
herstel voor iedereen mogelijk is.''
Week van Verslaving
Dertien christelijke organisaties hebben op initiatief van
Stichting De Hoop gezamenlijk de eerste Week van Verslaving
georganiseerd, die van 5 tot en met 11 november duurt. Doel is het
probleem van verslaving onder de aandacht te brengen. Er zijn de
hele week activiteiten. Zo heeft De Hoop een politiek debat over
verslaving in Nederland georganiseerd, dat vrijdag plaatsvindt van
14.00 uur tot 16.00 uur in Dorp De Hoop (Provincialeweg 70,
Dordrecht).
Zaterdag zijn er open dagen
bij de dertien christelijke organisaties: Teen Challenge Spetse
Hoeve (Veelerveen), Stichting Nieuw Begin (Rijssen), Stichting De
Brug (Katwijk), Stichting Nieuw Leven (Hengelo), Victory Outreach
(Rotterdam), Stichting Stay Clean (Houten), Stichting Voorkom
(Houten), Stichting Vrienden van De Hoop (Dordrecht), Stichting De
Hoop (Dordrecht), Horeb (Beekbergen), Stichting Terwille
(Groningen), Stichting In de Vrijheid (Wemeldinge) en Stichting De
Ommekeer (Maastricht).
Bron:
http://www.nd.nl/Document.aspx?document=nd_artikel&id=81312