You are - home - agp news - Nederlands Index
   

Christendom schiet wortel in China

 

PEKING - Het christendom begint wortel te schieten in China, constateert Time. Het aantal huiskerken groeit zo hard, dat de overheid ze niet meer aan de leiband kan krijgen.

Tevergeefs poogden zendelingen in de afgelopen 1500 jaar voet aan de grond te krijgen in China. Maar de laatste tijd begint het christendom wortel te schieten in het communistisch geregeerde land, stelt het Amerikaanse opinieblad Time in een artikel onder de kop 'De oorlog om de ziel van China'. Die strijd lijkt de overheid te verliezen, is de teneur van het verhaal.

China staat op plaats tien van de ranglijst met landen waar christenen het meest worden vervolgd. Officieel staat de Communistische Partij, die alle politieke macht in handen heeft, vijf 'religies' toe: boeddhisme, taoïsme, islam, protestantisme en katholicisme. De aanhangers mogen hun godsdienst openlijk beleven, als ze zich maar onderwerpen aan de regels van de overheid. De enige toegelaten kerken zijn de protestante Drie-Zelf-Kerk met naar schatting achttien miljoen leden en de katholieke Patriottische Vereniging (5 miljoen).

Veel christenen weigeren zich aan het overheidsjuk te onderwerpen en komen op geheime plaatsen samen. Juist deze huiskerken, die worden vervolgd en onderdrukt, zijn als een opkomend tij dat de Chinese leiders niet meer kunnen keren. Volgens Time, dat zich baseert op cijfers van deskundigen, is inmiddels vijf procent van de 1,3 miljard Chinezen, in totaal 65 miljoen, christen. ,,En elke dag bekeren zich duizenden tot het christelijk geloof, de meesten door de officieuze huiskerken'', aldus Time. ,,Politiek gezien is China niet veranderd'', citeert het blad Dennis Balcombe, die vanuit Hongkong al dertig jaar evangeliseert in het immense land. ,,Maar wat betreft religie is er meer, veel meer vrijheid.''

Soepeler
Jarenlang bekritiseerd door westerse regeringen en mensenrechtenorganisaties om zijn antigodsdienstige beleid, neemt China de laatste tijd een soepeler houding in, zegt Time. Chinezen hebben een grote honger naar spiritualiteit en zoeken het in ,,alles tussen mystieke taoïstische sekten, welvarende boeddhistische tempels en spirituele oefeningen en meditaties.''

De geest is uit de fles en de overheid krijgt die er niet meer in. Religie is een ,,sociaal fenomeen'' dat de overheid te veel tijd en mankracht kost om aan de leiband te houden. Met een nieuwe golf van onderdrukking verspeelt China bovendien veel internationaal krediet. ,,De communistische leiding van het land heeft besloten de nieuwe kerken te tolereren, als ze zich maar onopvallend gedragen.'' Overal in het land komen christenen samen met een hartstocht die vroeger ondenkbaar was in een communistisch land, neemt Time waar.

Ook het blad World schetst deze zomer een grotere openheid voor het evangelie in het land waar de zon nooit ondergaat. Het christelijke Amerikaanse weekblad sprak onder anderen met enkele directeuren van bedrijven die zich bekeerden tot het christelijk geloof. Zij organiseren bijbelstudies voor de werknemers. In veel gevallen legt de overheid hun geen strobreed in de weg, omdat deze directieleden behoren tot de voorhoede die leiding geeft aan de economische opleving van China. ,,En de communistische bestuurders hebben geprobeerd de groei van de huiskerken te vertragen door hun omvang te limiteren. Als een huisgemeente groter werd dan vijftig leden, kreeg zij een waarschuwing. Maar deze beperking bevorderde juist een snelle groei van de huiskerken.''

Prof. dr. J.A.B. Jongeneel, emeritus hoogleraar missiologie aan de Universiteit van Utrecht, herkent de trend, maar plaatst deze in een bredere context. ,,Eerder probeerden missionarissen van buiten het evangelie in China te brengen. Dat mislukte. De laatste zendeling werd in 1950 het land uit gezet, nadat de communisten overal in het land hun macht hadden gevestigd. Vanaf dat moment is het christendom, ondanks alle verdrukking en vervolging, gegroeid. In die zin heeft het wortel geschoten, dat het voor het eerst in de geschiedenis is dat het christendom van binnenuit opkomt. De groei van het christelijk geloof is een inlandse, oorspronkelijke Chinese aangelegenheid geworden.''

De ontluikende vrijheid voor de huiskerken kan niet verhullen dat de relatie met de communistische overheid een moeizame is en voorlopig ook zal blijven. In veel plaatsen opereren de huiskerken voorzichtig, bang voor een inval van de geheime dienst. In plaatsen waar verhoudingsgewijs veel christenen wonen, manifesteren de huisgemeenten zich openlijker: het gezang van geestelijke liederen en de aanbidding is op straat te horen.

Waakhond
Het is de vraag hoe lang deze situatie kan voortbestaan, want de communistische leiding van het land gedraagt zich tegenover de christenen als een waakhond, die soms flink van zich af bijt. Helemaal tegenover sekten zoals de Falun Gong of de sekte die zich de Drie Graden van Dienaren noemt, en verantwoordelijk is voor twintig moorden in de provincie Heilongjiang.

Als huisgemeenten de regels te opzichtig negeren, kunnen ze problemen verwachten. Time beschrijft een wijk in de stad Hangzhou, ten zuidwesten van Sjanghai, waar de politie een half afgebouwde kerk verwoestte. Omringd door ouderen die gezangen zongen, werkten enkele gemeenteleden op de bouwplaats, tot de politie met een paar duizend man een inval deed. Daarbij werden christenen geschopt en geslagen. Sommige vrouwen werden aan hun haren over de bouwplaats gesleept. Enkele mannen kregen schoppen, terwijl ze op de grond lagen. De lokale overheid had de bouw verboden, maar wel enkele alternatieve terreinen aangeboden. De gemeente weigerde die, wat de woede opwerkte van de overheid.

Time verwacht dat de spanning tussen de kerken en de overheid groter wordt naarmate het christelijk geloof een grotere ingang vindt in de steden en aanhangers krijgt onder de middenstanders.

De Chinese overheid opereert grillig, vindt Jongeneel. Aan de ene kant grijpt zij hard in, aan de andere kant staat zij huisdiensten oogluikend toe. Dat beeld schetst ook Open Doors, een organisatie die opkomt voor vervolgde christenen. ,,China is een land vol tegenstrijdigheden, die de buitenstaanders in verwarring brengen. Terwijl een aantal Chinese kerkleiders hun dagen slijten in gevangenissen en werkkampen, reizen anderen de wereld af met hun boodschap van godsdienstvrijheid. Sommigen zitten in de gevangenis wegens het smokkelen of illegaal verspreiden van bijbels, terwijl er gewoon bijbels gekocht kunnen worden.''

Sinds 1988 zijn er in China 46 miljoen bijbels legaal gedrukt. Een aantal is volgens Open Doors voor export bedoeld, maar het merendeel voor de toegestane kerken.

In Time ziet een anonieme Chinees de toekomst met vertrouwen tegemoet. Op den duur zal de overheid er niet in slagen de religieuze uitingen van mensen te controleren. De tijd breekt volgens hem aan dat iedere Chinees zijn geloof mag beleven zoals hij wil. ,,In de toekomst zal de overheid de christelijke geest leren kennen en zich realiseren dat God bestaat.'' Hij lacht erbij, volgens Time met de ,,geheime kennis van een echte gelovige''. ,,En dan worden zij ook christenen.''
Bron:
http://www.nd.nl/Document.aspx?document=nd_artikel&id=77060