Christendom schiet wortel in
China
PEKING - Het christendom begint
wortel te schieten in China, constateert Time. Het aantal huiskerken
groeit zo hard, dat de overheid ze niet meer aan de leiband kan krijgen.
Tevergeefs poogden zendelingen in
de afgelopen 1500 jaar voet aan de grond te krijgen in China. Maar de
laatste tijd begint het christendom wortel te schieten in het
communistisch geregeerde land, stelt het Amerikaanse opinieblad Time in
een artikel onder de kop 'De oorlog om de ziel van China'. Die strijd
lijkt de overheid te verliezen, is de teneur van het verhaal.
China staat op plaats tien van de ranglijst met landen waar christenen het
meest worden vervolgd. Officieel staat de Communistische Partij, die alle
politieke macht in handen heeft, vijf 'religies' toe: boeddhisme, taoïsme,
islam, protestantisme en katholicisme. De aanhangers mogen hun godsdienst
openlijk beleven, als ze zich maar onderwerpen aan de regels van de
overheid. De enige toegelaten kerken zijn de protestante Drie-Zelf-Kerk
met naar schatting achttien miljoen leden en de katholieke Patriottische
Vereniging (5 miljoen).
Veel christenen weigeren zich aan het overheidsjuk te onderwerpen en komen
op geheime plaatsen samen. Juist deze huiskerken, die worden vervolgd en
onderdrukt, zijn als een opkomend tij dat de Chinese leiders niet meer
kunnen keren. Volgens Time, dat zich baseert op cijfers van deskundigen,
is inmiddels vijf procent van de 1,3 miljard Chinezen, in totaal 65
miljoen, christen. ,,En elke dag bekeren zich duizenden tot het
christelijk geloof, de meesten door de officieuze huiskerken'', aldus
Time. ,,Politiek gezien is China niet veranderd'', citeert het blad Dennis
Balcombe, die vanuit Hongkong al dertig jaar evangeliseert in het immense
land. ,,Maar wat betreft religie is er meer, veel meer vrijheid.''
Soepeler
Jarenlang bekritiseerd door westerse regeringen en
mensenrechtenorganisaties om zijn antigodsdienstige beleid, neemt China de
laatste tijd een soepeler houding in, zegt Time. Chinezen hebben een grote
honger naar spiritualiteit en zoeken het in ,,alles tussen mystieke
taoïstische sekten, welvarende boeddhistische tempels en spirituele
oefeningen en meditaties.''
De geest is uit de fles en de overheid krijgt die er niet meer in. Religie
is een ,,sociaal fenomeen'' dat de overheid te veel tijd en mankracht kost
om aan de leiband te houden. Met een nieuwe golf van onderdrukking
verspeelt China bovendien veel internationaal krediet. ,,De communistische
leiding van het land heeft besloten de nieuwe kerken te tolereren, als ze
zich maar onopvallend gedragen.'' Overal in het land komen christenen
samen met een hartstocht die vroeger ondenkbaar was in een communistisch
land, neemt Time waar.
Ook het blad World schetst deze zomer een grotere openheid voor het
evangelie in het land waar de zon nooit ondergaat. Het christelijke
Amerikaanse weekblad sprak onder anderen met enkele directeuren van
bedrijven die zich bekeerden tot het christelijk geloof. Zij organiseren
bijbelstudies voor de werknemers. In veel gevallen legt de overheid hun
geen strobreed in de weg, omdat deze directieleden behoren tot de
voorhoede die leiding geeft aan de economische opleving van China. ,,En de
communistische bestuurders hebben geprobeerd de groei van de huiskerken te
vertragen door hun omvang te limiteren. Als een huisgemeente groter werd
dan vijftig leden, kreeg zij een waarschuwing. Maar deze beperking
bevorderde juist een snelle groei van de huiskerken.''
Prof. dr. J.A.B. Jongeneel, emeritus hoogleraar missiologie aan de
Universiteit van Utrecht, herkent de trend, maar plaatst deze in een
bredere context. ,,Eerder probeerden missionarissen van buiten het
evangelie in China te brengen. Dat mislukte. De laatste zendeling werd in
1950 het land uit gezet, nadat de communisten overal in het land hun macht
hadden gevestigd. Vanaf dat moment is het christendom, ondanks alle
verdrukking en vervolging, gegroeid. In die zin heeft het wortel
geschoten, dat het voor het eerst in de geschiedenis is dat het
christendom van binnenuit opkomt. De groei van het christelijk geloof is
een inlandse, oorspronkelijke Chinese aangelegenheid geworden.''
De ontluikende vrijheid voor de huiskerken kan niet verhullen dat de
relatie met de communistische overheid een moeizame is en voorlopig ook
zal blijven. In veel plaatsen opereren de huiskerken voorzichtig, bang
voor een inval van de geheime dienst. In plaatsen waar verhoudingsgewijs
veel christenen wonen, manifesteren de huisgemeenten zich openlijker: het
gezang van geestelijke liederen en de aanbidding is op straat te horen.
Waakhond
Het is de vraag hoe lang deze situatie kan voortbestaan, want de
communistische leiding van het land gedraagt zich tegenover de christenen
als een waakhond, die soms flink van zich af bijt. Helemaal tegenover
sekten zoals de Falun Gong of de sekte die zich de Drie Graden van
Dienaren noemt, en verantwoordelijk is voor twintig moorden in de
provincie Heilongjiang.
Als huisgemeenten de regels te opzichtig negeren, kunnen ze problemen
verwachten. Time beschrijft een wijk in de stad Hangzhou, ten zuidwesten
van Sjanghai, waar de politie een half afgebouwde kerk verwoestte. Omringd
door ouderen die gezangen zongen, werkten enkele gemeenteleden op de
bouwplaats, tot de politie met een paar duizend man een inval deed.
Daarbij werden christenen geschopt en geslagen. Sommige vrouwen werden aan
hun haren over de bouwplaats gesleept. Enkele mannen kregen schoppen,
terwijl ze op de grond lagen. De lokale overheid had de bouw verboden,
maar wel enkele alternatieve terreinen aangeboden. De gemeente weigerde
die, wat de woede opwerkte van de overheid.
Time verwacht dat de spanning tussen de kerken en de overheid groter wordt
naarmate het christelijk geloof een grotere ingang vindt in de steden en
aanhangers krijgt onder de middenstanders.
De Chinese overheid opereert grillig, vindt Jongeneel. Aan de ene kant
grijpt zij hard in, aan de andere kant staat zij huisdiensten oogluikend
toe. Dat beeld schetst ook Open Doors, een organisatie die opkomt voor
vervolgde christenen. ,,China is een land vol tegenstrijdigheden, die de
buitenstaanders in verwarring brengen. Terwijl een aantal Chinese
kerkleiders hun dagen slijten in gevangenissen en werkkampen, reizen
anderen de wereld af met hun boodschap van godsdienstvrijheid. Sommigen
zitten in de gevangenis wegens het smokkelen of illegaal verspreiden van
bijbels, terwijl er gewoon bijbels gekocht kunnen worden.''
Sinds 1988 zijn er in China 46 miljoen bijbels legaal gedrukt. Een aantal
is volgens Open Doors voor export bedoeld, maar het merendeel voor de
toegestane kerken.
In Time ziet een anonieme Chinees de toekomst met vertrouwen tegemoet. Op
den duur zal de overheid er niet in slagen de religieuze uitingen van
mensen te controleren. De tijd breekt volgens hem aan dat iedere Chinees
zijn geloof mag beleven zoals hij wil. ,,In de toekomst zal de overheid de
christelijke geest leren kennen en zich realiseren dat God bestaat.'' Hij
lacht erbij, volgens Time met de ,,geheime kennis van een echte
gelovige''. ,,En dan worden zij ook christenen.''
Bron:
http://www.nd.nl/Document.aspx?document=nd_artikel&id=77060