'Jezus wilde de sabbat niet afschaffen'

door onze correspondente

ROTTERDAM - ,,Jezus stelde tijdens zijn leven vragen bij het sabbatsgebod, maar dat betekent niet dat Hij de sabbat wilde afschaffen''. Dat zei de Utrechtse hoogleraar prof. dr. G.A.M. Rouwhorst donderdagavond in Rotterdam. Hij sprak op een hervormde/synodaal-gereformeerde avond over kerk en Israël.

Veel christenen zijn volgens Rouwhorst geneigd een tegenstelling te zien tussen het christendom en het jodendom, en daarmee tussen de zondag en de sabbat. Andere christenen, zoals de zevendedags-adventisten, vieren de sabbat nog steeds. Ook in de Byzantijnse traditie heeft de zaterdag nog steeds een bijzondere plaats, naast de zondag. ,,Christenen beroepen zich graag op het Nieuwe Testament om hun mening te funderen of om hun gelijk te halen''. Maar we moeten oppassen dat we dat niet te snel doen, aldus de hoogleraar.De zondag is wezenlijk iets anders dan de sabbat, maar de oorsprong ervan is moeilijk te achterhalen volgens de liturgiehistoricus, die verbonden is aan de Katholieke Theologische Universiteit in Utrecht.

 

Vroege morgen
De eerste dag van de week, de dag van de verrijzenis, werd al vroeg in de geschiedenis van de kerk de dag waarop mensen samenkwamen en de maaltijd des Heren hielden. Misschien deden ze dat in de vroege morgen van de eerste dag, dus direct aansluitend op de sabbat, aldus Rouwhorst.De Utrechtse hoogleraar gaf in het kort een overzicht van de ontwikkeling van de zondagsrust in de loop der eeuwen. In de Romeinse wereld viel het op dat christenen de weekindeling van de joden overnamen want de Romeinen zelf kenden zo'n wekelijkse viering niet en de rest van de wereld evenmin.

In de vierde eeuw ging keizer Constantijn over tot het christendom en hij riep het christendom uit tot publieke godsdienst. De keizer voerde een verplichte rustdag in op de eerste dag van de week. Daarmee veranderde het hele openbare leven. Vanuit Spanje is overgeleverd dat er maatregelen werden genomen ,,tegen christenen die in de stad wonen en drie keer achter elkaar niet in de kerk zijn geweest. Geleidelijk gaan christenen zich spiegelen aan de joden.''

In de loop van de Middeleeuwen kreeg de zondag steeds meer trekken van de sabbat. Rouwhorst merkte op dat mensen berispt werden die de allereerste mis wel bijwoonden maar de rest van de dag ,,in de taveerne doorbrengen''.Calvijn vond dat er ,,ook na de afschaffing van de sabbat vaste dagen moeten zijn voor het horen van het Woord, het houden van de Maaltijd, het rusten van het werk''.

Rouwhorst ziet geen goddelijk gebod tot het houden van de zondag als rustdag. Wel vraagt hij aandacht voor de spirituele kant ervan: rusten is meer dan niet-werken. ,,De samenleving heeft, historisch gezien, behoefte aan een gemeenschappelijke rustdag. Zo'n dag kan een humaniserende functie hebben, een soort adempauze.''

Bron: http://www.nd.nl/archief/1999/10/30/nieuws7.htm